Bojanice

Bojanice (niem. Ludwigsdorf) – wieś łańcuchowa o długości ok. 2 km w gminie Świdnica, ok. 10 km na południowy zachód od Świdnicy; w 2021 r. liczyła 490 mieszkańców. Leży na styku Gór Sowich, Równiny Świdnickiej i Kotliny Dzierżoniowskiej, na wysokości ok. 260–300 m n.p.m. Sąsiaduje z Bystrzycą Górną, Burkatowem, Opoczką oraz Lutomią Dolną i Górną.

Wieś powstała w średniowieczu na prawie niemieckim; nazwa niemiecka wskazuje prawdopodobnie na zasadźcę imieniem Ludwik. Data pierwszej wzmianki podawana jest w źródłach różnie: według niemieckiej Wikipedii 1263 r. (Ludwigi villa), według polskiej – 1305 r. Kościół wzmiankowano po raz pierwszy w 1370 r. Po podziale księstwa wrocławskiego (1290/1291) wieś należała do księstwa świdnickiego, a po śmierci księżnej Agnieszki (1392) – do Korony Czeskiej. Według przekazu na gruntach Bojanic istniała osada Laurichendorf (Lurkendorf), zniszczona w czasie wojny trzydziestoletniej lub wcześniej. Obecny, późnogotycki kościół wzniesiono według karty NID w 1514 r. (rejestr podaje 1524 r.).

Właścicielami byli m.in. Betschowie (1393, 1423), od początku XVI w. Seidlitzowie, od 1599 r. Heinrich von Peterswalde, następnie m.in. Rothkirchowie, Schindlowie i Tschirnhausowie. W 1633 r. we wsi szalała zaraza – z ok. 400 mieszkańców miało przeżyć zaledwie 30; kościół spłonął w czasie wojny i został odbudowany, a w 1702 r. otrzymał malowany strop z motywami roślinnymi. Katolicka parafia była niewielka – kościół był filią Witoszowa (Schwengfeld), a ewangelicy należeli do parafii w Lutomii. W połowie XVIII w. dobra przejęli baronowie Seherr-Thoss (według Wikipedii PL w 1740 r., według niemieckiej – w 1748 r.), a w 1845 r. sprzedali je rodzinie von Webski, która według Wikipedii PL posiadała wieś do 1945 r. W 1772 r. kościół zbarokizowano, a pod koniec XVIII w. dobudowano zakrystię i zawieszono dzwon z 1796 r. Pochowano w nim kapitana Cuno Friedricha von der Hagena, poległego 21 lipca 1762 r. w bitwie pod Burkatowem.

Od 1742 r. Bojanice należały do Prus (powiat świdnicki). W 1785 r. wieś liczyła 434 mieszkańców, miała szkołę, dwa folwarki i dwa młyny wodne. Katolicka gmina wygasła w latach 30. XIX w. i kościół przejęli ewangelicy jako filię parafii w Lutomii; w latach 1864–1865 go wyremontowano. Pod koniec XIX w. wieś liczyła 651 mieszkańców, a w 1925 r. – 569, w ogromnej większości ewangelików; działały tu szkoła i dom celny, a w lasach dwór utrzymywał dwie leśniczówki. W 1945 r. wieś włączono do Polski. W latach 1945–1954 była siedzibą gminy Bojanice. Po wojnie pozostała wsią rolniczą; w zabudowaniach podworskich działał PGR, a dawny kościół ewangelicki służy katolikom pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej.

Do rejestru zabytków wpisane są: kościół filialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej – salowy, późnogotycki, z emporą organową, polichromowanym stropem z 1702 r., ośmioboczną sygnaturką i późnobarokowo-klasycystycznym wyposażeniem, otoczony murem i szpalerem lip; aleja dębowo-kasztanowcowa (1. poł. XIX w.), aleja lipowa (pocz. XX w.) i szpaler lipowy (według rejestru z 1775 r.). Według Wikipedii PL w rejestrze zabytków archeologicznych figuruje także średniowieczne grodzisko.