Chojna

Chojna (niem. Königsberg in der Neumark) to miasto nad Rurzycą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej, leżące około 53 km od Szczecina. Leży na historycznym Pomorzu Zachodnim, ale od drugiej połowy XIII w. należało do Nowej Marchii, a w latach 1815–1945 do pruskiej, potem niemieckiej prowincji Brandenburgia.

Według Wikipedii w X–XII w. w okolicy dzisiejszego rynku stał gród, chroniony położeniem w widłach Rurzycy i Wrześnicy. W 1234 r. osada występuje jako terra Chinz, a w 1244 r. po raz pierwszy w dokumentach pojawia się nazwa Konigesberge. W 1250 r. miasto zajęła Brandenburgia; w 1270 r. zostało tymczasową stolicą Nowej Marchii. W 1282 r. wzmiankowano parafię Najświętszej Marii Panny, w 1290 r. fundusze na klasztor augustianów, a w 1320 r. rozpoczęto budowę ratusza. Miasto otoczono murami z bramami: Świecką, Barnkowską i Mostową (tę ostatnią rozebrano w XIX w.). W 1348 r. mieszczanie zburzyli zamek wójta, od 1373 r. miasto było we władaniu Korony Czeskiej, później zakonu krzyżackiego (po nieudanym zakupie przez Polskę w 1402 r.), a od 1454 r. pod wpływem Brandenburgii. Rok początku praw miejskich nie jest jednoznaczny: w literaturze pojawia się przekaz o nadaniu prawa magdeburskiego przez Barnima I po 1200 r., co wymaga weryfikacji, a rejestr zabytków podaje dla starego miasta rok 1255.

Reformacja dotarła tu w 1533 r.; w 1536 r. rozwiązano klasztor. Po pożarze od pioruna w 1682 r. kościół Mariacki odbudowywano około dziesięciu lat. Od 1717 r. miasto było stolicą powiatu, a w 1877 r. dotarła tu linia kolejowa Szczecin–Kośtrzyn. W czasie II wojny światowej działała tu filia obozu Ravensbrück; w lutym 1945 r. centrum miasta, w tym kościół Mariacki i ratusz, spalono.

W rejestrze zabytków znajdują się m.in. teren starego miasta, pozostałości murów obronnych (XIV w.), Brama Świecka i Brama Barnkowska (XV w.), gotycki kościół Mariacki, ratusz (XV w.), kościół Świętej Trójcy z klasztorem (XIV–XV w.), kościół św. Marka (XV w.) oraz kaplica szpitalna św. Jana (1409 r.).