Gorzanów

Gorzanów (niem. Grafenort) to wieś nad Nysą Kłodzką, w Rowie Górnej Nysy, u stóp Krowiarek, na wysokości ok. 310–325 m n.p.m., ze stacją kolejową. Niemiecka Wikipedia podaje, że pierwotna nazwa Arnoldisdorf została po raz pierwszy wzmiankowana w 1341 r. (potem Arnsdorf); polska Wikipedia wiąże początki z XII-wiecznym grodem, na początku XIV w. miał tu powstać zamek królewski zniszczony w 1470 r. w walkach mieszczan wrocławskich z Jerzym z Podiebradów. W czasie wojny trzydziestoletniej protestanckim właścicielom skonfiskowano dobra, wieś kupił hrabia von Annaberg, a po trzydziestu latach Jan von Herberstein, którego rodzina władała Gorzanowem do XX w. W XIX w. wieś dynamicznie się rozwijała (szkoła, młyny, tartaki, browar); na zamku istniał zawodowy teatr. W latach 1945–1954 była siedzibą gminy Gorzanów.

W rejestrze zabytków znajduje się zespół zamkowy z 1570 r. (przebudowany w latach 1653–1657 i w XIX w.) z renesansowym zamkiem, ścianami kurtynowymi, parkiem z pawilonem zwanym grotą, oficynami i browarem, zespół kościoła parafialnego św. Marii Magdaleny (według NID 1341 r.) z kaplicami z XVII w. i kaplicą odpustową na Górze Dębowej oraz dwory Muszyn (1574 r.) i Raczyn (XVI w.).