Gorzeszów (niem. Görtelsdorf) to wieś w gminie Kamienna Góra, położona w Kotlinie Kamiennogórskiej (Krzeszowskiej), wzdłuż potoku Kochanówka, między Wzgórzami Krzeszowskimi a Zaworami.
Pierwsza wzmianka o wsi (Gurtilerisdorf) pochodzi z aktu fundacji opactwa cystersów w Krzeszowie z 1292 r. Gorzeszów był jedną z czternastu wsi, które wraz z Lubawką stanowiły podstawę dóbr klasztornych, i należał do cystersów aż do kasaty w 1810 r. Przed 1400 r. istniało tu wolne sołectwo. Według polskiej Wikipedii w 1632 r. szwedzcy żołnierze zamordowali część mieszkańców, a na pamiątkę tego wydarzenia wzniesiono kapliczkę.
W XVIII w. była to rozwinięta wieś tkaczy chałupników; cystersi mieli w okolicy pięć stawów rybnych. W 1840 r. Gorzeszów liczył 110 domów; działały tu sołectwo z browarem i gorzelnią, szkoła katolicka, trzy młyny wodne, tartak, olejarnia i wytwórnia sadzy, którą rozprowadzali miejscowi domokrąźcy. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy. Zachowała się zabudowa mieszkalna i gospodarcza z 2. poł. XIX i pocz. XX w.
W pobliżu, w Zaworach, leży rezerwat przyrody „Głazy Krasnoludków” ze skalnymi formami, a przy drodze stoi skała zwana Diabelską Maczugą. Brak obiektów w rejestrze zabytków.
Gorzeszów w datach
- 1292Wzmianka o Gurtilerisdorf w akcie fundacji opactwa krzeszowskiego (Wikipedia PL i DE).
- przed 1400We wsi istnieje wolne sołectwo (Wikipedia PL).
- 1632Według Wikipedii PL szwedzcy żołnierze mordują część mieszkańców; na pamiątkę powstaje kapliczka.
- 176520 kmieci i 83 chałupników, w tym 17 rzemieślników (Wikipedia PL).
- 1810Kasata dóbr klasztornych (Wikipedia PL i DE).
- 1840110 domów, browar, gorzelnia, szkoła, trzy młyny i wytwórnia sadzy (Wikipedia PL).
- 1871115 domów (Wikipedia PL).
- 1939434 mieszkańców (Wikipedia DE).
- 1945–1954Wieś siedzibą gminy Gorzeszów (Wikipedia PL).
- 2021265 mieszkańców według NSP 2021 (polskawliczbach.pl).
Źródła
- Wikipedia PL – hasło „Gorzeszów”
- Wikipedia DE – hasło „Gorzeszów (Kamienna Góra)”