Górzyca

Górzyca (niem. Gorke, Görke a. d. Rega) – wieś w północno-wschodniej części gminy Gryfice, przy drodze wojewódzkiej nr 109; ok. 1 km od centrum leży przystanek kolejowy Górzyca Reska. Jest siedzibą parafii (erygowanej 14 sierpnia 1977 r.) i szkoły podstawowej; działa tu Ochotnicza Straż Pożarna.

Według Wikipedii wieś wymieniono już w dokumencie z 1224 r.; dawne formy nazwy to Gutirz, Gorke, Goerke (1618) i Gorcke (1634). W 1302 r. kupili ją norbertanie z Białobok, w 1309 r. wymieniany jest ich wasal Otto Zarnsdof (pisownia za Wikipedią), a w 1337 r. zakonnicy ofiarowali Górzycę kościołowi Mariackiemu w Gryficach. Szkoła wzmiankowana jest od 1791 r. W 1802 r. przeprowadzono parcelację, w wyniku której powstało kilkanaście zagród chłopskich i niewielki, niespełna 200-hektarowy folwark – początkowo skarbowy, od połowy XIX w. prywatny, a od początku XX w. do 1945 r. należący do rodziny Zimmer. Po wojnie używano przejściowo nazw Grusza i Górka. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy, a w latach 1954–1972 – gromady.

Pierwotna owalnica po założeniu folwarku przekształciła się w wielodrożnicę z dwiema krzyżującymi się drogami; przy skrzyżowaniu stoi kościół z cmentarzem, a zabudowę chłopską tworzą czworoboczne zagrody z budynkami bramnymi i szerokofrontowymi chatami w głębi siedlisk. Ceglany kościół, dawniej ewangelicki, dziś parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, pochodzi z 1886 r. (rejestr NID) i jest wpisany wraz z otoczeniem oraz ogrodzeniem z bramą do rejestru zabytków; ponownie poświęcono go 8 grudnia 1946 r. Pochodzący z niego średniowieczny tryptyk z 1480 r. znajduje się w kościele Wniebowzięcia NMP w Gryficach.