Gostyń

Gostyń (niem. Groß Justin; dawniej Austin, Gustin, Gestin; do 1946 r. Gostyń Wielki) – wieś w gminie Świerzno, ok. 8 km na północ od Świerzna i 4 km od morza, w pobliżu Pobierowa.

W 1369 r. Gostyń wzmiankowano jako wieś kościelną (Wikipedia DE); Wikipedia PL podaje jako pierwszą wzmiankę rok 1432. Od 1449 r. aż do 1945 r. był lennem rodu von Brockhusen; w XVI w. mieli tu też dobra Schliefenowie z Kołobrzegu, a w 1628 r. majątek dzielił się na trzy części (Berghaus). Od XVII do XIX w. dobra obejmowały cztery folwarki, cztery owczarnie i dwa wiatraki. Pod wpływem pastora Alberta Hollaza w 1847 r. część parafian przeszła do staroluteranów (ok. 1861 r. było ich tu 300). Zięciem prezydenta Rzeszy Paula von Hindenburga był Hans-Joachim von Brockhusen-Justin, którego Hindenburg odwiedzał w Gostyń; ostatnim właścicielem był Hans-Heinrich von Brockhusen. W 1925 r. gmina miała 670 mieszkańców. W latach 1945–1954 Gostyń był siedzibą gminy; po wojnie majątek przejął PGR.

Do rejestru zabytków wpisano relikty kościoła z 2. połowy XIV w. z przykościelnym cmentarzem (XIV w.), park pałacowy z XVIII w., chatę z 1777 r., budynek gospodarczy z połowy XIX w. i zagrodę wiejską. Dawny kościół NMP rozebrano w 1957 r.; stoi natomiast neogotycki kościół staroluterąski z 1847 r. Eklektyczny pałac Brockhusenów, odnawiany od ok. 1800 r. i wykończony pod koniec XIX w. na miejscu średniowiecznego zamku, mieści od 1962 r. szkołę podstawową.