Jeleniów (niem. Gellenau) to duża wieś łańcuchowa o długości ok. 2,5 km w gminie Lewin Kłodzki, położona w dolinie potoku Klikawa (Bystra), między Lewinem Kłodzkim na wschodzie a Zakrzem na zachodzie.
Według polskiej Wikipedii w 1350 r. wieś znana była jako Geylnow, a jako folwark od 1477 r. należała do państwa homolskiego. Po upadku tego państwa w 1595 r. sprzedano ją Dusznikom; dwa lata później kupił ją wolny sołtys Kaspar Alten z okolic Trutnowa, a rodzina Altenów władała nią do XVIII w. Następnie wieś należała do kilku rodów szlacheckich, m.in. von Haugwitzów; ostatnimi właścicielami byli hrabiowie von Mutius. W 1840 r. były tu trzy folwarki, dwa młyny wodne, trzy tartaki, gorzelnia, browar i ponad sto chałupniczych warsztatów tkackich. Niemiecka Wikipedia podaje pierwszą wzmiankę z 1350 r. (Geylnaw, w protokole sądu lennego ziemi kłodzkiej) i folwark Kelnow z 1477 r.
W rejestrze zabytków wpisane są: kościół filialny Trójcy Świętej (barokowy, z 1669 r.; zrujnowany w 1945 r. i odbudowany w latach 1948–1952), pałac z ok. 1600 r. oraz park.
Źródła
- Wikipedia (PL): hasło „Jeleniów (województwo dolnośląskie)”
- Wikipedia (DE): hasło „Jeleniów”
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Lewin Kłodzki