Kartno (do 1945 r. niem. Kortenhagen) to wieś sołecka na południowych obrzeżach Szczecińskiego Parku Krajobrazowego „Puszcza Bukowa”, przy drodze wojewódzkiej nr 120, ok. 6 km na zachód-południowy zachód od Starego Czarnowa i 1 km na południowy wschód od Żelisławca. Przez wieś prowadzi czerwony Szlak przez Trawiastą Buczynę.
Berghaus (1868) wiąże Kortenhagen z Lütkenhagen z wykazu dóbr klasztoru kołbackiego z 1345 r. (nazwa miejscowości to „Korten-” lub „Kurzenhagen”, czyli mały hagen). W XIX w. należał do urzędu Kołbacz; tamtejszy kościół miał największą ziemię spośród kościołów tego urzędu – 80 mórg o wartości kapitałowej 3510 talarów. Gleba we wsi należała do dobrych (obok Neumark, Sinzlow i Woltin).
W centrum stoi kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z 2. połowy XIII w., zbudowany z kostki granitowej: kościół salowy na rzucie prostokąta, bez chóru i wieży, z półkolistą absydą i romańskimi portalami. Zrujnowany po 1945 r., został odbudowany w latach 1981–1984; otacza go kamienny mur. Kościół wpisano do rejestru zabytków w 1956 r. (A-175; ponowny wpis A-1006), należy do parafii w Gardnie.
Źródła
- Kartno (województwo zachodniopomorskie), Wikipedia PL, pl.wikipedia.org
- Heinrich Berghaus, Landbuch des Herzogthums Pommern, cz. II t. 3 (1868), fragmenty o Kortenhagen i wykazie dóbr klasztoru z 1345 r., archive.org
- Narodowy Instytut Dziedzictwa, rejestr zabytków (kościół i cmentarz, A-175, A-1006), zabytek.pl
- GOV – Genealogisches Orts-Verzeichnis, hasło Kartno/Kortenhagen, gov.genealogy.net