Międzylesie (niem. Mittelwalde, czes. Mezilesí) to miasto w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzylesie, położone nad Nysą Kłodzką na historycznej ziemi kłodzkiej, przy przejściu przez Przełęcz Międzyleską do Czech. W latach 1975–1998 należało administracyjnie do województwa wałbrzyskiego. Według GUS w 2023 r. miało 2410 mieszkańców.
Według polskiej Wikipedii początki miasta nie są znane; prawa miejskie otrzymało między 1249 a 1290 r., a w 1264 r. stało się siedzibą dóbr międzyleskich. Dokument króla Wacława II z 30 kwietnia 1294 r. przekazał dobra międzyleskie wraz z miastem cystersom z Kamieńca Ząbkowickiego (niemiecka Wikipedia widzi w nim pierwsze poświadczenie miasta i podkreśla zastrzeżenie, by nie oddzielać go od Korony Czeskiej). W 1315 r. dobra odkupił Otto von Glaubitz (Glubos), a jego ród władał nimi do wojen husyckich; w 1428 r. miasto spalono i zburzono zamek. Po odbudowie (m.in. dzięki hucie szkła z 1458 r.) od 1551 r. właścicielami byli Tschirnhausowie, którzy w 1581 r. uzyskali odnowienie praw miejskich; w latach 1600–1613 wzniesiono nowy murowany kościół parafialny, w 1617 r. kościół św. Barbary, a w 1618 r. ratusz i szkołę. W 1643 r. wojska szwedzkie doszczętnie spaliły miasto, a w 1653 r. dobra sprzedano hrabiemu Michaelowi Wenzelowi von Althannowi.
W rejestrze zabytków wpisane są m.in.: ośrodek historyczny miasta, kościół parafialny Bożego Ciała (pierwotny gotycki wzmiankowany w 1350 r., przebudowywany w XVI–XVII w., rozbudowany w 1695 r.), kościół cmentarny św. Barbary z XVII w., zespół domów tkaczy tzw. Siedmiu Braci z XVIII w., sukiennice z XVIII w., plebania z II połowy XVIII w., pałac, park z 1705 r., kolejowa wieża ciśnień z 1908 r. oraz kilkanaście domów z XVIII i XIX w.
Źródła
- Wikipedia (PL): hasło „Międzylesie”
- Wikipedia (DE): hasło „Międzylesie”
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Międzylesie