Natolewice

Natolewice (niem. Natelfitz) – wieś kościelna o metryce średniowiecznej w gminie Płoty, z przysiółkami Natolewiczki i Kobuz. W 2011 r. liczyła 258 mieszkańców.

Według Wikipedii pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XIV w., a lenno Natelwitz A wymieniono w listach lennych księcia Bogusława X z 1479 r. W 1874 r. Natelwitz było wsią kościelną z dwoma majątkami rycerskimi – lennem A i alodium B z folwarkiem Mühlengraben – i liczyło 52 budynki mieszkalne oraz 530 mieszkańców. Do 1905 r. z części B wyodrębniono gminę Neu Natelfitz (obejmującą też Natolewiczki); w 1925 r. obie gminy należały do powiatu reskiego (Kreis Regenwalde). W 1939 r. w Natelfitz mieszkało 315, a w Neu Natelfitz 202 osoby. We wsi był przystanek kolei wąskotorowej.

Układ wsi ma charakter placowy, rozwinięty w XIX w. w wielodrożnicę. Najcenniejszy zabytek to szachulcowy kościół z XVIII w. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP (wezwanie według rejestru NID; Wikipedia podaje Niepokalanego Serca NMP), wokół którego był dawniej cmentarz; od 2005 r. był remontowany staraniem parafian (dach, prezbiterium i ołtarz główny ze środków UE w 2006 r., okna w 2008 r.). Do rejestru zabytków wpisano też naturalistyczny park dworski z XIX w. z naturalnym jeziorkiem. Z przełomu XIX i XX w. pochodzą m.in. dawna mleczarnia, remiza i szachulcowa stodoła; szkoła pochodzi z początku XX w.