Nowielice

Nowielice (niem. Neuhof) – wieś w gminie Trzebiatów, na prawym brzegu Regi, ok. 3 km na północny zachód od Trzebiatowa, przy drodze wojewódzkiej nr 109. W 2009 r. liczyła 375 mieszkańców. Wieś znana jest ze stadniny koni.

Według niemieckiej Wikipedii dzieje Nowielic wiążą się z klasztorem w Białobokach (Belbuck), którego dawne miejsce – wzgórze nad Regą na północ od Trzebiatowa – leży w granicach wsi. Klasztor założył książę Kazimierz I (niemiecka Wikipedia podaje 1170 r.), osadzając w nim mnichów z Lund; po ich odejściu książęta Bogusław II i Kazimierz II oraz ich matka Anastazja w 1208 r. obsadzili go norbertanami i otoczyli murem, fosą i wałem. W początkach XIV w. opaci byli na tyle potężni, że prowadzili zbrojne spory z okolicznym rycerstwem. Gdy opat Johann Boldewan przyjął naukę Lutra, książę Bogusław X zajął w 1523 r. klasztor i jego dobra. Klasztor zamieniono na folwark, w 1560 r. budynki spaliły się, a w 1616 r. runęła wieża kościoła klasztornego.

W XIX w. Neuhof było państwową domeną; w 1822 r. z czterech folwarków utworzono tu remontę (urząd remontowy) armii pruskiej z siedzibą w Nowielicach, który kupował i przygotowywał młode konie do służby wojskowej; działał do 1945 r. Tradycję kontynuowała powojenna Stadnina Koni Nowielice, państwowa, a od 1994 r. w formie spółki, hodująca konie szlachetne półkrwi. Przed 1945 r. mieszkańcy należeli do parafii ewangelickiej w Trzebuszu. Do rejestru zabytków wpisano most nad Regą z 1912 r. Na folwarku rośnie szpaler stuletnich wiązów, a na dawnym cmentarzu – grupa jesionów.