Pastuchów

Pastuchów (niem. Puschkau) – wieś w gminie Jaworzyna Śląska, siedziba parafii św. Barbary. W latach 1954–1961 była siedzibą gromady.

Znaleziska archeologiczne świadczą o osadnictwie w epoce brązu. Według niemieckiej Wikipedii wieś istniała przed 1134 r., gdy komes Piotr Włostowic przekazał daniny z niej na uposażenie klasztoru kanoników regularnych na Ślęży (później NMP na Piasku we Wrocławiu). Przed 1259 r. przeniesiono ją na prawo niemieckie; miała sołtystwo, majątek rycerski, młyn i kościół parafialny. Po 1260 r. przeszła w ręce dwóch rodów rycerskich: dwór środkowy należał m.in. do Mühlheimów-Puschke, Kalckreuthów i Reibnitzów, dwór dolny od 1495 r. do Kalckreuthów, potem m.in. do Gafronów i w latach 1733–1835 do Hochbergów, a następnie do przemysłowca Eduarda von Kramsta i jego spadkobierców (do 1945 r. Wietersheim-Kramsta). Ok. 1565 r. Caspar von Kalckreuth wzniósł renesansowy dwór, dobudowany do wieży mieszkalnej z lat 20. XVI w.

W XVI w. kościół przejęli ewangelicy, po wojnie trzydziestoletniej wrócił do katolików, a kościół w Piotrowicach stał się jego filią. Od 1742 r. wieś należała do Prus. Od 1832 r. działała tu cukrownia. W 1892 r. Marie von Kramsta ufundowała kościół ewangelicki. W 1939 r. Pastuchów liczył 966 mieszkańców. Po 1945 r. znalazł się w Polsce.

Do rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny pw. św. Barbary (XIII w., wzmiankowany w 1313 r., rozbudowany w XVIII w., regotyzowany pod koniec XIX w., z kamienną chrzcielnicą z XVI w.) z cmentarzem i ogrodzeniem z bramkami, a także założenie dworsko-folwarczne z dworem z 1565 r., wieżą mieszkalną z XVI w., folwarkiem i ogrodem.