Płotno

Płotno (niem. Blankensee; nazwy przejściowe po 1945 r.: Ustronie, Stawiska) – osada sołecka w gminie Pełczyce, ok. 6 km na północ od Pełczyc, przy drodze wojewódzkiej nr 151 do Choszczna i nieczynnej linii kolejowej. W skład sołectwa wchodzi leśniczówka Sułkowo (dawna kolonia Charlottenhof). Do 1945 r. dobra i gmina w pomorskim powiecie pyrzyckim (Kreis Pyritz); w 1908 r. Blankensee było siedzibą okręgu urzędowego obejmującego także Jagów.

Miejscowość wzmiankowana jest w 1322 r., gdy książę pomorski Otto I nadał cysterkom z Pełczyc 4 łany ziemi, wcześniej lenno rycerza Betekina. W XV w. właścicielami byli Billerbeckowie, a część klasztorną po sekularyzacji przejęli Waldowowie. Berghaus (1868) wymienia Blankensee już w najstarszym znanym liście lennym Billerbecków z 1540 r. W 1628 r. w Płotnie było 36 chłopów, 8 zagrodników, 2 młyny, karczma, kuźnia i owczarnia. W XVIII w. majątek był podzielony na trzy części: w 1750 r. dwie miała wdowa von Benkendorf, a trzecią szczeciński kupiec Carl Ludwig Martini; w tymże roku całość nabył Hans Ludwig von Billerbeck. Po jego upadłości dobra przypadły w 1780 r. majorowi Bogislawowi von Stranz, a następnie szybko zmieniały właścicieli (1786 Hans Carl Ludolf von Stranz, 1789 von Bornstedt, 1794 von Knobelsdorff). W 1795 r. kupił je kapitan Ernst David Ludwig von Wedel – ród von Wedel posiadał Płotno do 1945 r. (1836 Achaz Georg Heinrich, 1852 Ernst August von Wedel). Do 1817 r. tutejszy kościół był filią Billerbeck (Nadarzyn), potem parafii w Warsin.

Ok. 1865 r. dobra (ponad 4300 mórg, ok. 1100 ha) miały kuźnię, wiatrak i cegielnię, a we wsi zostały tylko trzy gospodarstwa zagrodnicze; wraz z kolonią Charlottenhof mieszkało tu 279 osób. Co najmniej od XIX w. w Płotnie dominował majątek rycerski. W 1925 r. gmina liczyła 398 mieszkańców. Z Blankensee pochodziło kilku oficerów z rodu von Wedel, m.in. Ernst Achaz von Wedel (1825–1896), członek pruskiej Izby Panów. Po 1945 r. folwark upaństwowiono; mieściła się tu siedziba Państwowego Ośrodka Hodowli Zarodowej, przeniesiona w latach 60. do Lubiany. W latach 1954–1972 Płotno było siedzibą gromady. W 2007 r. osada liczyła 429 mieszkańców.

W rejestrze zabytków są: szachulcowy kościół św. Józefa z przełomu XVIII i XIX w. (zrekonstruowany w 1930 r.) z dzwonem z 1567 r. ludwisarza stargardzkiego Josta van Westena oraz przykościelny cmentarz ewangelicki; zespół dworsko-pałacowo-parkowy – dwór ze skrzydłem pałacowym z końca XVIII w., przebudowany pod koniec XIX w. w duchu eklektycznym (neobarokowe szczyty i lukarny), park z początku XIX w. i aleja lipowa; a także zespół folwarczny z przełomu XIX i XX w. – dom rządcy, stajnia z magazynem i wozownią, stodoły z 1855 i 1861 r. oraz podwórze gospodarcze.