Rewal

Rewal (niem. Rewahl, dawniej Revahl; w 1945 r. przejściowo Pamiątkowice) – wieś i miejscowość wypoczynkowa nad Bałtykiem, siedziba gminy Rewal, położona na wysokim klifie Wybrzeża Trzebiatowskiego; ma kąpielisko morskie i małą przystań rybacką. W 2018 r. liczyła 1041 mieszkańców.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1434 r., a w 1466 r. jej właścicielami zostali Flemmingowie. Na mapie Lubinusa z 1618 r. zapisano ją jako Raval, w 1628 r. jako Revahl. Pierwotnie była to niewielka wieś rybacko-chłopska: według niemieckiej Wikipedii w 1784 r. miała półchłopa, karczmę, nauczyciela i 14 chat rybackich, z których część należała do majątku w Trzęsaczu; wieś należała też do parafii w Trzęsaczu. Pierwsi letnicy przyjeżdżali w latach 30. XIX w., a kurort reklamował się ciepłymi kąpielami morskimi. 1 lipca 1896 r. przez Rewal poprowadzono pierwszą linię Gryfickiej Kolei Wąskotorowej z Gryfic do Niechorza, a 1 maja 1913 r. uruchomiono połączenie z Trzebiatowem. W okresie międzywojennym powstało wiele pensjonatów i willi; po wojnie wieś stała się ośrodkiem wczasowym (pod koniec lat 60. FWP miał tu cztery ośrodki z ok. 750 miejscami). W 1910 r. Rewal liczył 300 mieszkańców.

Do rejestru zabytków wpisano budynek stacji kolei wąskotorowej z przełomu XIX i XX w.; kolej kursuje dziś jako Nadmorska Kolej Wąskotorowa Gryfice – Pogorzelica. Kościół Najświętszego Zbawiciela z lat 1976–1978, zaprojektowany przez Zbigniewa Abrahamowicza na planie nawiązującym do kształtu serca, stanął w miejscu dawnej kaplicy urządzonej w szopie rybackiej; w prezbiterium umieszczono środkową część gotyckiego tryptyku ze średniowiecznego kościoła w Trzęsaczu. Od 1985 r. odbywa się tu międzynarodowy festiwal szachowy „Konik Morski Rewala”.