Różewo (dawniej Rozwałd, niem. Rosenfelde) to wieś w gminie Wałcz, około 8 km na południowy południowy wschód od Wałcza.
Wieś była własnością królewską w starostwie wałeckim. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1448 r. (Roszwelth), gdy Jan Wedelski, miecznik poznański i tenutariusz wałecki, zabezpieczył na niej posag żony Anny. Rok później wystawił Stanisławowi Borowskiemu przywilej na ponowne osadzenie opustoszałej wsi: sołtys dostał 4 łany, karczmę, łąkę, 100 drzew bartnych, prawo połowu ryb i polowania, a osadnicy 15 lat wolnizny i prawo takie jak w Wałczu. Przywilej potwierdził w 1546 r. król Zygmunt Stary. Rejestry poborowe z 1563 i 1579 r. wymieniają 34 półłanki, karczmy, krawca, kowala i trzech sołtysów. Pierwotna niemiecka nazwa występuje w wielu formach i nie wiadomo, czy kończyła się na „-wald” (las), czy „-felde” (pole). Na gruntach Rozwałdu starosta Andrzej Górka osadził w drugiej połowie XVI w. nową wieś Różę – do jej nazwy nawiązuje dzisiejsze Różewo. W 1608 r. wieś należała do parafii Wałcz.
Od 1772 r. Różewo leżało w państwie pruskim, od 1945 r. w Polsce; w latach 1973–1976 było siedzibą gminy. W rejestrze zabytków figuruje neogotycki kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca Męczennika z lat 1899–1905. Pewne wiadomości o wcześniejszym kościele we wsi pochodzą dopiero z XVIII w.
Źródła
- Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu (IH PAN), woj. poznańskie, cz. IV, hasło „Rozwałd” (slownik.ihpan.edu.pl)
- Wikipedia PL: hasło „Różewo (wieś w województwie zachodniopomorskim)”
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Wałcz