Sarbinowo

Sarbinowo (niem. Zorndorf) – wieś sołecka w południowej części gminy Dębno, przy skrzyżowaniu dróg krajowych nr 23 i 31, w historycznej ziemi lubuskiej i dawnej Nowej Marchii (powiat Kostrzyn, od 1836/1839 Chojna). W 2012 r. liczyła 521 mieszkańców. Formy nazwy: Zorbamstorp 1262, Tzorbensdorpe 1335, Zorndorf od 1758. Miejsce bitwy prusko-rosyjskiej z 25 VIII 1758 r. Do wsi należą kolonia Bucze i osada Sarbiki.

Dzieje. Od 1232 r. w dobrach templariuszy z Chwarszczan, którzy byli zapewne fundatorami pierwszego granitowego kościoła; wymieniona 31 XII 1262 r. wśród wsi komandorii, w 1335 r. jako własność joannitów. W 1405 r. kościół był parafialny. Od 1540 r. do 1945 r. wieś należała do domeny w Chwarszczanach; w 1624 r. do kościoła dobudowano wieżę. 25 VIII 1758 r. w bitwie pod Sarbinowem (Zorndorf) armia Fryderyka II starła się z wojskami rosyjskimi; wieś spłonęła od ognia artylerii, kościół został częściowo zniszczony; odbudowano ją w 1768 r. z rozkazu króla. W 1825 r. na miejscu średniowiecznej świątyni wzniesiono kościół neogotycki (przebudowa 1832 r.); w 1826 r. postawiono obelisk upamiętniający bitwę („Tu stał Fryderyk Wielki”), zburzony w latach 60. XX w. W 1881 r. zbudowano fort Sarbinowo twierdzy kostrzyńskiej (dziś w granicach Kostrzyna). Wieżę kościoła zniszczył piorun w 1890 r.; nową wzniesiono w 1892 r. (według Wikipedii według projektu K. F. Schinkla). W 1899 r. Wojciech Kossak namalował dla Wilhelma II obraz szarży gwardii pruskiej pod Zorndorf. Po 1945 r. osiedlili się tu m.in. żołnierze 1 Armii WP; parafię erygowano 31 VIII 1948 r.

W rejestrze zabytków: kościół, dawniej ewangelicki, dziś parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (1825 r.) oraz dawny cmentarz przykościelny (nr rej. A-63 z 2001 r.).