Sarnik

Sarnik (niem. Rehfeld) – osada sołecka w gminie Pełczyce, ok. 3,5–4 km na południe od Pełczyc. Do 1945 r. gmina wiejska w powiecie myśliborskim (Kreis Soldin), w okręgu urzędowym Hasselbusch (Niesporowice).

Sarnik ma metrykę średniowieczną – powstał na karczunku puszczy, a w 1337 r. wzmiankowany był jako Reuelde, własność gałęzi rodu von Wedel, później von Flemming. Od połowy XV do 1. połowy XVIII w. należał do rodziny von Flatow. W 1766 r. kapitan Bernhard Gottlieb von Billerbeck wymienił swoją część dóbr Billerbeck (Nadarzyn) na Rehfeld z kapitanem Augustem Friedrichem von Flatow (Berghaus). Wieś została następnie podzielona między von Billerbecków i von Knobelsdorffów – według niemieckiej Wikipedii w 1776 r., według polskiej w 1796 r.; była wówczas niewielką wsią z jednym folwarkiem, młynem i ok. 20 zagrodami. Ok. 1830 r. Rehfeld kupił mieszczanin August Friedrich Menz. W połowie XIX w. (według polskiej Wikipedii w 1870 r.) majątek jako fideikomis nabyła linia von Wedel z Gerzlow (Jarosławsko).

Wedlowie wznieśli tu okazały, piętrowy pałac na wysokim cokole, z dwoma bocznymi pawilonami, w eklektycznym połączeniu renesansu i baroku, ukończony w 1898/1899 r.; architekt jest nieznany. Budowniczym był prawdopodobnie hrabia Edgard Maximilian Sigismund von Wedel (1848–1943), od 1929 r. majątkiem (996 ha z gorzelnią, cegielnią i lasem) władał jego bratanek i adoptowany syn Wedego von Wedel, zastrzelony przez żołnierzy Armii Czerwonej pod koniec stycznia 1945 r. Po wojnie folwark włączono do PGR; pałac służył jako mieszkanie do ok. 1950 r., potem opuszczony i rozebrany na materiały popadł w ruinę – zachowały się głównie mury zewnętrzne części środkowej. W 2007 r. osada liczyła 366 mieszkańców.

W rejestrze zabytków są: kościół Niepokalanego Poczęcia NMP (dawniej ewangelicki) – prosta, murowana z łamanego kamienia sala z wielobocznie zamkniętą absydą i sygnaturką, datowany w rejestrze na przełom XVI i XVII w., w Wikipedii na 1. połowę XVII w. (przebudowa w XIX w.) – oraz zespół pałacowy: ruina pałacu z 1898 r., brama wjazdowa z fragmentem ogrodzenia (Wikipedia: 2. połowa XIX w.), za którą biegnie czterorzędowa aleja lip, fontanna i park z 2. połowy XIX w. (Wikipedia: z XVIII w., zmieniony w XIX w.).