1. powiat kamiennogórski
  2. gm. Marciszów
  3. Sędzisław

wieś

Sędzisław

Dawne Ruhbank – wieś nad Leskiem, która po 1867 r. wyrosła na węzeł kolejowy na trasie z Wałbrzycha do Jeleniej Góry i Czech.

Pierwsza wzmianka1399: Ruhbankwg Wikipedii DE
Rodzajwieś
Mieszkańcy636NSP 2021

Sędzisław (niem. Ruhbank) to wieś w gminie Marciszów, położona w północnej części Kotliny Kamiennogórskiej, w Obniżeniu Leska, u podnóża Krąglaka (692 m), nad Leskiem i potokiem Zimna Woda, ok. 7 km na północny wschód od Kamiennej Góry.

Według niemieckiej Wikipedii wieś wzmiankowano w 1399 r. jako Ruhbank; należała do księstwa świdnickiego, a od 1703 r. była lennem opactwa krzeszowskiego. Starsza część wsi ciągnie się wzdłuż Zimnej Wody, w której według dawnych źródeł niemieckich znajdowano drobne samorodki złota. Nowsza część powstała po 1867 r., gdy przez Sędzisław poprowadzono kolej z Wałbrzycha do Jeleniej Góry; w 1869 r. otwarto stąd odgałęzienie do Kamiennej Góry i Lubawki, przedłużone w 1875 r. do Czech, i Sędzisław stał się węzłem kolejowym. Powstały też zakłady lniarskie, meblarskie i wytwórnia elementów betonowych. W 1900 r. przez wieś poprowadzono wodociąg zaopatrujący Wałbrzych. W 1913 r. na wzgórzu w centrum wsi stanął pomnik upamiętniający setną rocznicę bitwy pod Lipskiem. 25 stycznia 1975 r. pod Sędzisławiem zderzyły się pociągi osobowy i towarowy. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy.

Do rejestru zabytków wpisano dwór z 1785 r., przebudowany w 1824 r., obecnie szkołę.

Sędzisław w datach

  1. 1399Wzmianka o Ruhbank (Wikipedia DE).
  2. 1703Wieś lennem opactwa krzeszowskiego (Wikipedia DE).
  3. 1785Budowa dworu (NID, Wikipedia PL).
  4. 1824Przebudowa dworu (Wikipedia PL).
  5. 1867Kolej z Wałbrzycha do Jeleniej Góry (Wikipedia PL i DE).
  6. 1869Otwarcie odgałęzienia do Kamiennej Góry i Lubawki (Wikipedia DE).
  7. 1875Przedłużenie linii do Czech (Wikipedia DE).
  8. 1900Przez wieś przebiega nowy wodociąg zaopatrujący Wałbrzych (Wikipedia PL).
  9. 1913Pomnik setnej rocznicy bitwy pod Lipskiem (Wikipedia PL).
  10. 1945–1954Wieś siedzibą gminy Sędzisław (Wikipedia PL).
  11. 197525 stycznia zderzenie pociągu osobowego z towarowym (Wikipedia PL).
  12. 2021636 mieszkańców według NSP 2021 (polskawliczbach.pl).

Źródła

  • Wikipedia PL – hasło „Sędzisław (województwo dolnośląskie)”
  • Wikipedia DE – hasło „Sędzisław”
  • Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Marciszów

Lokalizacja administracyjna

Gdzie leży Sędzisław

Od województwa do miejscowości — trzy przybliżenia. Każda mapa prowadzi do atlasu: wszystkich miejsc i miejscowości w gminie, powiecie i regionie.

50,8160° N · 16,0598° E Granice: PRG, GUGiK · kliknij, żeby przejść do atlasu gminy, powiatu lub województwa

Po sąsiedzku

Najbliższe miejscowości

Cała gmina Marciszów