Stanowice

Stanowice (niem. Stanowitz, 1937–1945 Standorf) – wieś w gminie Strzegom. W latach 1945–1954 była siedzibą gminy Stanowice.

Według Wikipedii PL w 1203 r. wieś nazywała się Ztanowicha, a w dokumentach biskupa Wawrzyńca występuje w 1223 r.; niemiecka Wikipedia podaje wzmiankę z 1307 r. (Stanewicz). W 1308 r. część wsi przeszła na własność strzegomskiego klasztoru panien (benedyktynek), część należała do joannitów, a pozostałe części – Dwór Dolny (dawne sołtystwo) i Dwór Górny (dobro rycerskie) – do rycerzy. W 1551 r. Dipprant von Reichenbach sprzedał wieś Hansowi von Czirn; Czirnowie, związani też z lennem zamku strzegomskiego, w 1662 r. odstąpili miastu ruiny zamku w zamian za prawa browarnicze i handlowe dla Stanowic. Później części wsi należały m.in. do hrabiego Sinzendorfa, Stoschów, Kalckreuthów, Wagnerów von Wagenhoff, Richthofenów, Maltzanów i Hochbergów. Od 1742 r. Stanowice należały do Prus i do powiatu strzegomskiego, od 1932 r. świdnickiego. W 1845 r. trzy części wsi liczyły razem ok. 1050 mieszkańców; były tu dwa pałace, młyn wodny z 1614 r., folusz, wiatrak, browar i gorzelnia. W latach 1873–1933 działała fabryka porcelany Conrada Waltera (Striegauer Porzellanfabrik C. Walter & Co.), zatrudniająca w latach 20. XX w. ok. 380 osób. W 1937 r. nazwę wsi zgermanizowano na Standorf. Po 1945 r. wieś znalazła się w Polsce.

Do rejestru zabytków wpisane są: kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z XVIII w. (przebudowany w 1929 r.) oraz zespół pałacowy z końca XVIII w.: pałac, oficyna z 1880 r. i park z 2. połowy XIX w.