Stara Łomnica (niem. Alt Lomnitz) to bardzo duża wieś łańcuchowa o długości ok. 5 km w Rowie Górnej Nysy, na Wysoczyźnie Łomnicy, na wysokości ok. 350–520 m n.p.m. Pierwsza wzmianka (Lomnicz) pochodzi z 1316 r. (PL i DE), w 1336 r. było tu wolne sołectwo; w pierwszej połowie XIV w. osiedlili się Pannwitzowie, którzy wznieśli dwór środkowy, w ich rękach do 1815 r. Kościół św. Małgorzaty jest poświadczony w 1384 r. (wykaz parafii dekanatu kłodzkiego); z tamtych czasów zachowały się tylko gotycka wieża i fragmenty prezbiterium, a obecny barokowy kościół wzniesiono w XVIII w.; wewnątrz są obrazy Hieronymusa Richtera i manierystyczny nagrobek z 1611 r. W 1842 r. było tu 242 budynki, w tym kościół, plebania, szkoła katolicka, pięć młynów, tartak i gorzelnia. W rejestrze zabytków znajdują się też trzy dwory z końca XVI w., wieża mieszkalna z XIV w. (dziś budynek gospodarczy), plebania z drugiej połowy XVIII w., kaplica przydrożna i chałupa z połowy XIX w.
Źródła
- Wikipedia (PL): hasło „Stara Łomnica”
- Wikipedia (DE): hasło „Stara Łomnica”
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Bystrzyca Kłodzka