Starogard

Starogard (też Starogard Łobeski, niem. Stargordt) to osada sołecka w gminie Resko, przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 148 i 152 i przy nieczynnej linii kolejowej Resko–Łobez. W latach 1818–1945 należała do powiatu reskiego, w latach 1945–1954 była siedzibą gminy, a w latach 1954–1972 – gromady Starogard.

Nazwa („stary gród”) nawiązuje do słowiańskiego grodziska: Hugo Lemcke (1912) lokalizował je ok. 1 km na południowy zachód od wsi, na łąkach nad Regą, gdzie były widoczne wały i ceramika typu grodziskowego. Wikipedia podaje, że gród wymieniono już w żywocie św. Ottona z Bambergu (1124), a na początku XIII w. osada należała do joannitów; obie informacje wymagają potwierdzenia. W 1. poł. XVI w. Starogard stał się lennem Borcków i do 1945 r. pozostawał jedną z ich głównych siedzib.

Kościół parafialny, dziś pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, to budowla ryglowa z grubych belek dębowych, zamknięta trójbocznie, wzniesiona w latach 1578–1579 (rejestr zabytków: 1579). W 1908 r. dostawiono od zachodu murowaną wieżę z ryglową górną kondygnacją i dachem naczółkowym ustawionym poprzecznie do osi kościoła – nawiązującą do miejscowych domów szachulcowych. Lemcke wymienił ławy z lat 1579–1580 z renesansową dekoracją, barokową ambonę, parę brązowych lichtarzy z końca XVI w., srebrną puszkę na hostie z herbami Andreasa Borcka i Anny von der Osten oraz dzwony z 1572 i 1581 r. odlane przez Jochima Karstede. Szachulcową plebanię zbudowano w latach 1576–1577. Kościół stoi na dawnym cmentarzu otoczonym kamiennym murem; jest tam też zabytkowe miejsce pochówku Borcków z porfirowym krzyżem.

Pałac wzniósł w latach 1717–1721 feldmarszałek Adrian Bernd von Borcke, a jego syn Heinrich Adrian w 1743 r. dobudował skrzydło. Lemcke chwalił przestronność budowli z wielkim mansardowym dachem i szerokim szczytem oraz bogate wyposażenie: gobeliny z tematami z mitologii (według tradycji dar króla Fryderyka Wilhelma I), gdańskie szafy, portrety rodowe, m.in. grupowy portret Heinricha Adriana von Borcke z rodziną pędzla Antoine’a Pesne’a, oraz dawną bibliotekę i zbiory przyrodnicze. W parku stoi obelisk z 1772 r. z brązowym medalionem żony Heinricha Adriana, dzieło berlińskiego rzeźbiarza Meyera. Według Wikipedii pałac spłonął w 1945 r. po wkroczeniu Armii Czerwonej i od tej pory jest ruiną; w rejestrze zabytków figurują ruiny pałacu (1721) i park z 1. poł. XVIII w., przekształcony później w krajobrazowy.

Liczba mieszkańców według Wikipedii: 331 (1748), 671 (1925), 628 (1939).