Warnołęka

Warnołęka (do 1945 niem. Wahrlang, w XIX-wiecznym druku także Warlang) to wieś sołecka w gminie Nowe Warpno, nad Zalewem Szczecińskim (Zatoka Warnołęcka), ok. 4 km na wschód od Nowego Warpna, przy drodze wojewódzkiej nr 114; wał wydmowy chronił ją przed falami Zalewu. Przed 1945 r. należała do powiatu Ueckermünde w rejencji szczecińskiej.

Według polskiej Wikipedii była to wieś o średniowiecznym rodowodzie, własność szczecińskich cysterek, które opiekowały się miejscowym kościołem; w 1535 r. kościół stał się filią kościoła w Nowym Warpnie. Berghaus (1865) opisuje Warlang jako wieś kościelną, należącą do klasztoru panien w Szczecinie, a po reformacji do księcia: kościół był córką kościoła w Neuwarp, a jego pierwszy duchowny był zarazem proboszczem w Warlangu. Do 1847 r. wieś składała się z 10 gospodarstw chłopskich, których właściciele od Trójcy Świętej 1803 r. byli dzierżawcami dziedzicznymi, a od 1 lipca 1836 r. – właścicielami; w latach 1847–1853 trzy gospodarstwa rozdrobniono. W 1862 r. było tu 43 domy i 96 rodzin (512 mieszkańców), 930 mórg gruntów chłopskich, a ludność trudniła się też tkactwem lnu (12 krosien). Do gminy należały folwarki Friedrichshof (Kirchenbruch), Moorbrügge (dzisiejsze Mszczuje) i Steinbrinkshof. Od połowy XIX w. obszar wokół wsi tworzył gminę; od 1872 r. wieś była siedzibą obwodu policyjnego, a od 1874 r. urzędu stanu cywilnego. Według polskiej Wikipedii grunty rozparcelowano w latach 20. i 30. XX w., a liczba mieszkańców wynosiła: w 1850 r. – 512, w 1867 – 761, w 1905 – 660, w 1932 – 581, w 1939 – 590.

W rejestrze zabytków figurują ryglowy kościół z XVIII w. (obecnie rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, poświęcony 26 sierpnia 1946 r.) oraz przykościelny cmentarz ewangelicki. Jednonawowy kościół na planie prostokąta ma wieżę i szczelinowe okna, a od północy późniejszą zakrystię; wyposażenie obejmuje cynowy lichtarz z 1740 r., spiżowy dzwon z 1727 r. i emporę chórową. Dziś wieś ma charakter rolniczo-wypoczynkowy (gospodarstwa agroturystyczne); prowadzi przez nią Szlak „Puszcza Wkrzańska”.