1. powiat łobeski
  2. gm. Węgorzyno
  3. Węgorzyno

miasto

Węgorzyno

Miasteczko Borcków nad jeziorem Węgorzyno, z kamiennym kościołem z XV w., grodziskiem i wzgórzem Żalnik.

Pierwsza wzmianka1354: Henningus Borcke de Wangerin (wg Lemckego)
Układ miejscowościmiasto lokacyjneco to znaczy? ↓
Mieszkańcy28832016, wg Wikipedii

Węgorzyno (niem. Wangerin) to małe miasto, siedziba gminy Węgorzyno, położone nad zachodnim brzegiem jeziora Węgorzyno; na wschód od miasta płynie struga Golnica, zasilająca Połchowski Staw. W 2009 r. liczyło ok. 3 tys. mieszkańców. Jest ośrodkiem usługowym i wypoczynkowym z przystanią wodną.

Według Wikipedii w X–XII w. istniał tu słowiański gród z osadą rolniczo-rybacką. Zachowało się grodzisko z XII–XIII w. w kształcie ściętego stożka wysokiego na ok. 10 m. Od XIV w. Węgorzyno należało do Borcków, którzy wznieśli tu zamek przed 1348 r. Hugo Lemcke (1912) podaje, że nazwa pojawia się po raz pierwszy w 1354 r. (Henning Borcke z Wangerin). Data nadania praw miejskich nie jest znana; Wikipedia wskazuje rok 1460, a Lemcke pisze, że prawo lubeckie miasto miało jeszcze przed tym rokiem. Wangerin było miastem prywatnym Borcków, a jego herb przedstawia złoty pas w błękitnym polu (pieczęć z 1503 r.). W 1593 r. całe miasto spłonęło. W 1877 r. Węgorzyno otrzymało połączenie kolejowe.

Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP zbudowano z kamienia polnego w XV w. Lemcke opisał jego dzieje: po pożarze w 1593 r. mieszczanie odbudowali go w 1598 r. własnym kosztem, sto lat później znowu spłonął, a odbudowa w latach 1705–1715 zatarła niemal wszystkie dawne formy (z pierwszej budowy pozostały tylko trzy przypory północne). W 1750 r. wzniesiono ryglową wieżę z drewna dębowego, wysoką na ok. 122 stóp, z barokowym hełmem, przedłużając jednocześnie korpus o 30 stóp; wieża ta nie przetrwała, a obecną zbudowano niedawno. Lemcke przytoczył też ciekawy spór z początku XVII w.: patroni z rodu Borcke, chroniąc swoich praw, kazali pod zbrojną eskortą skuć z nowo odlanych dzwonów nazwiska miejskich witryków, a proces miasta z patronami ciągnął się latami. Wnętrze obiegają z trzech stron renesansowe empory, uszkodzone w czasie II wojny światowej i odtworzone (wg Wikipedii).

Lemcke wspomina też dwór Borcków – skromną budowlę szachulcową z dwoma skrzydłami, stojącą wewnątrz dawnego słowiańskiego wału pierścieniowego w obrębie miasta. Do ciekawych miejsc należą ponadto ratusz z neogotyckimi detalami, wzgórze Żalnik z pozostałościami starego cmentarza i widokiem na jezioro, cmentarz żydowski, głaz upamiętniający Friedricha Ludwiga Jahna oraz Pomnik Żołnierza Polskiego. W Węgorzynie znaleziono nordyjski sztylet z epoki brązu. Według Wikipedii żaden obiekt w mieście nie jest wpisany do rejestru zabytków.

Jak czytać układ miejscowości

Miasto lokacyjne

Średniowieczne miasto lokowane na prawie niemieckim: prostokątny rynek, szachownica ulic, kościół farny i pas murów obronnych. Ślady tego planu często czytelne są do dziś w siatce ulic starego miasta.

Węgorzyno w datach

  1. X–XII w.Słowiański gród z osadą rolniczo-rybacką (wg Wikipedii)
  2. przed 1348Borkowie wznoszą zamek (wg Wikipedii)
  3. 1354Pierwsza wzmianka: Henning Borcke z Wangerin (Lemcke)
  4. 1460Lokacja miasta (wg Wikipedii); według Lemckego prawo lubeckie miasto miało już wcześniej
  5. 1503Pieczęć miejska z herbem – złotym pasem w błękitnym polu (Lemcke)
  6. 1593Pożar całego miasta (Lemcke)
  7. 1598Odbudowa kościoła kosztem miasta (Lemcke)
  8. 1705–1715Odbudowa kościoła po kolejnym pożarze (Lemcke)
  9. 1750Budowa ryglowej wieży kościoła i przedłużenie korpusu (Lemcke)
  10. 1869Przelanie dawnych dzwonów przez ludwisarnię Voß w Szczecinie (Lemcke)
  11. 1877Połączenie kolejowe (wg Wikipedii)
  12. 2016Miasto liczy 2883 mieszkańców (wg Wikipedii)

Źródła

  • Wikipedia PL – hasło „Węgorzyno”
  • H. Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin, H. X: Der Kreis Regenwalde, Stettin 1912, s. 429–432 (ZBC Książnica Pomorska)

Lokalizacja administracyjna

Gdzie leży Węgorzyno

Od województwa do miejscowości — trzy przybliżenia. Każda mapa prowadzi do atlasu: wszystkich miejsc i miejscowości w gminie, powiecie i regionie.

53,5408° N · 15,5595° E Granice: PRG, GUGiK · kliknij, żeby przejść do atlasu gminy, powiatu lub województwa

Po sąsiedzku

Najbliższe miejscowości

Cała gmina Węgorzyno