Widok kościoła od strony północno-wschodniej
  1. Miejsca
  2. Zachodniopomorskie
  3. powiat gryfiński
  4. gm. Gryfino
  5. Wełtyń
Architektura · Kościoły Zweryfikowane

Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej

Kamienny kościół z 2. poł. XV w. (dawniej pw. św. Szczepana, dziś Matki Boskiej Różańcowej), przebudowywany w XV/XVI w. oraz w 1690 i 1784 r.

5,9 km

od Gryfina · 53.25769, 14.57704
Datowanie2. poł. XV w.; przebudowy: XV/XVI w., 1690, 1784
Okresśredniowiecze
Stan zachowaniadobrze zachowany
Dostęppubliczny

O miejscu

Kościół w Wełtyniu przy ul. Kościelnej zmienił w swojej historii wezwanie — pierwotnie parafialny pw. św. Szczepana (potwierdza to starsza karta ewidencyjna), dziś nosi wezwanie Matki Boskiej Różańcowej. Wzniesiony z kamienia w 2. poł. XV w., z wieżą i zakrystią z przełomu XV/XVI w., przebudowywany w 1690 i 1784 r. Masywną zachodnią wieżę wieńczy dwuczęściowy hełm w formie dwóch przenikających się ostrosłupów. Kubatura ok. 2000 m³, powierzchnia użytkowa 280 m².


Najcenniejszym elementem wnętrza jest gotycko-renesansowa polichromia z 1 poł. XVI w. (ok. 1520–1534), pokrywająca niemal całą powierzchnię ścian nawy — cykl 33 kwater przedstawiający Historię Zbawienia jak w średniowiecznym katechizmie obrazowym. Malowidła przetrwały zatynkowanie w 1690 r. i zostały ponownie odkryte oraz zakonserwowane w 1691 r. Do wyposażenia należą również barokowy ołtarz z końca XVII w. połączony w XVIII w. z amboną, barokowa chrzcielnica, organy firmy Gebrüder Hug & Co. z Lipska (nieużywane, stan nieznany) oraz kamienna misa wsparta na czterech lwich łapach przy portalu zachodnim. W murze dawnego cmentarza przykościelnego zachowała się gotycka bramka z XV w. „Tajemnicza twarz” na dachówce to zagadkowy detal architektoniczny znajdujący się przy wejściu.

Widok kościoła od strony północno-wschodniej (Karta ewidencyjna zabytku, Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie)

Historia

Do rejestru zabytków wpisany 22 kwietnia 1963 r. pod nr 421. Dodatkowo teren objęto uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie nr XIV/195/03 z 30 października 2003 r. w sprawie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego. Wełtyn w źródłach średniowiecznych występował pod nazwami Woltina, Woltyna, Woldyn, Woltin (do 1945 r. Woltin). Ok. 1212 r. wieś zakupili cystersi z Kołbacza, a w 1222 r. książę Bogusław II potwierdził ich prawa. Miejscowość miała prawo targowe (potwierdzone 1255 i 1282 r.), a w XVI–XVII w. prawa miejskie i własną pieczęć miejską, używaną do 1784 r. Pierwszy kościół wzmiankowano w 1299 r., gdy potwierdzono patronat kościoła Mariackiego w Szczecinie. Kartę ewidencyjną opracowała w 1996 r. Angelika Szerniewicz.

Źródła

  • zabytek.pl (NID), bip.gryfino.pl (gminna ewidencja zabytków)

Co jeszcze jest w pobliżu?

Pokaż na mapie

Byłeś tu niedawno?

Dodaj aktualne zdjęcie albo popraw opis — każda informacja pomaga następnym wędrowcom.

Dodaj zdjęcie lub poprawkę
Prowadź Mapa