Widuchowa (niem. Fiddichow) to siedziba gminy, położona nad Odrą. W dawnych źródłach niemieckich miejscowość występuje jako gród i miasteczko; do dziś zachowała miejski, zwarty układ centrum, a rejestr zabytków obejmuje „dawne miasto” z datą 1347 r.
Najstarsze wzmianki przywołuje Berghaus, podając formy Viduchowa z lat 1159, 1259 i 1283 oraz kolejne zapisy z 1347, 1427 i 1478 r. Uwaga: najstarsza data (1159) wymaga weryfikacji w edycjach źródłowych – w literaturze takie wczesne daty bywają przenoszone z dokumentów późniejszych lub podejrzanych. W latach 1652–1721 dobra należały do rodu Wulffen, w 1725 r. przeszły pod zarząd margrabiów brandenburskich ze Schwedt; Berghaus wspomina też lata 1771, 1788 i 1808, których znaczenia nie rozstrzygnięto w tym opisie.
Do najcenniejszych obiektów należy gotycki kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (według rejestru XIII w.). Chronione są też dawny cmentarz żydowski ze starodrzewem (2. poł. XVIII w., wpis 2017) wraz z murem cmentarnym oraz kilkanaście budynków miejskich: domy z początku XIX w., willa z końca XIX w., willa z początku XX w. (obecnie Urząd Gminy), dawna poczta i magazyn z początku XX w.
Źródła
- Heinrich Berghaus, Landbuch des Herzogthums Pommern, cz. II, t. 3 (Der Greifenhagensche Kreis), 1868
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków nieruchomych, woj. zachodniopomorskie, gm. Widuchowa
- Wikipedia PL – hasło Widuchowa
- GOV (gov.genealogy.net) – Fiddichow