Wisełka (niem. Neuendorf, u Berghausa Neüendorf) – wieś w gminie Wolin na wyspie Wolin, przy drodze wojewódzkiej nr 102, niespełna ćwierć mili od brzegu Bałtyku, w górzystym terenie nad dwoma jeziorami w wąskiej kotlinie (u Berghausa Großer Krebs-See i Krumme See).
Według Berghausa wieś po raz pierwszy wymieniono w 1560 r., przy wizytacji urzędu Wolin zarządzonej przez księcia Barnima: miała wówczas 10 łanów, sześciu kmieci i kossata, którzy z połowów przybrzeżnych oddawali urzędowi co trzeciego jesiotra. W połowie XIX w. był tu majątek bez uprawnień rycerskich oraz wieś chłopska i rybacka z zakładem kąpielowym, dwiema smolarniami, szkołą, 23 domami i 190 mieszkańcami, należąca do parafii w Kołczewie. Rybacy z Wisełki suszyli i solili śledzie w przetwórni nad morzem i urządzili tam własne urządzenia kąpielowe. Do 1945 r. wieś należała do powiatu uznamsko-wolińskiego.
Do rejestru zabytków wpisano willę z końca XIX w. – eklektyczny, parterowy dom w konstrukcji ryglowej z bogatym detalem snycerskim, przykład architektury nadmorskich kurortów („Willa Wisełka”, ul. Nowowiejska).
Wisełka w datach
- 1560Pierwsza wzmianka przy wizytacji urzędu Wolin: 10 łanów, sześciu kmieci i kossat; co trzeci jesiotr dla urzędu (Berghaus).
- poł. XIX w.Majątek i wieś chłopsko-rybacka z zakładem kąpielowym, dwiema smolarniami i szkołą: 23 domy, 190 mieszkańców (Berghaus).
- koniec XIX w.Budowa eklektycznej, ryglowej willi przy ul. Nowowiejskiej (NID).
- do 1945Wieś w powiecie uznamsko-wolińskim (Wikipedia PL).
- 2021Narodowy Spis Powszechny: 468 mieszkańców (GUS, wg polskawliczbach.pl).
Źródła
- Wikipedia PL – Wisełka
- H. Berghaus, Landbuch des Herzogthums Pommern, Th. II, Bd. 1, Anklam 1865, s. 589 (Neüendorf)
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Wolin