Wolany

Wolany (niem. Wallisfurth, do 1735 r. Wernersdorf) to duża wieś łańcuchowa o długości ok. 3 km w gminie Szczytna, w powiecie kłodzkim, w zachodniej części Kotliny Kłodzkiej, między Szalejowem Górnym a Niwą. Dawniej należały do niej przysiółki Dziób, Makoszyce, Męciszów, Przysiodłki, Ściegne i Wolanki. W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Według polskiej Wikipedii na terenie wsi znaleziono rzymskie monety z ok. III w., co świadczy o handlowym szlaku (odnodze szlaku bursztynowego). Wieś wymieniono w 1350 r. jako posag żony von Glubosa (niemiecka Wikipedia podaje tę samą datę i nazwę Wernersdorf), w 1397 r. Jan von Glaubitz sprzedał stary dwór Konradowi von Walditz, a na początku XV w. część wsi należała do kanoników regularnych z Kłodzka. Po wojnie trzydziestoletniej Wolany przeszły na własność rodziny Wallisów, w 1840 r. kupił je hrabia von Falkenhausen; wieś miała wtedy dwa folwarki, kilka młynów, tartak, gorzelnię, browar, olejarnię i wytwórnię octu. Falkenhausenowie zbudowali w 1855 r. nowy pałac, zniszczony w 1978 r. Niemiecka Wikipedia dodaje, że wieś należała do ziemi kłodzkiej od początku i do parafii w Szalejowie Górnym.

W rejestrze zabytków wpisane są: kościół (według NID kaplica) Matki Bożej Bolesnej z 1740 r. oraz park z lat 1730–1740 (według polskiej Wikipedii z 1730 r., zmieniany w połowie XIX w.).