1. powiat łobeski
  2. gm. Łobez
  3. Wysiedle

wieś

Wysiedle

Rodzajwieś
Mieszkańcy—brak danych

Wysiedle (niem. Woitzel) to wieś sołecka w gminie Łobez, na wschód od Łobza, na południe od Suliszewic. W latach 1818–1945 należała do powiatu reskiego; polską nazwę nadano w 1947 r.

Według Wikipedii najstarsza znana wzmianka pochodzi z 1565 r. (Wutzel), a wieś prawdopodobnie od końca XIII w. należała do rodu von Borcke. W 1689 r. majątek przeszedł na rodzinę von Podewils, po której w 1928 r. odziedziczyli go Lindequistowie.

Kościół, dziś filialny pw. Trójcy Świętej, Hugo Lemcke (1912) uznał – po przeprowadzonym właśnie konserwatorskim remoncie – za jeden z najpiękniejszych wiejskich kościołów Pomorza. Murowany z cegły z dodatkiem kamienia polnego, otynkowany, zamknięty trójbocznie, powstał według Lemckego ok. 1600 r. (rejestr zabytków: 1600 r.; Wikipedia: 1580 r.). Nad środkową ścianą zamknięcia wznosi się renesansowy szczyt z gzymsami, pilastrami i niszami; od zachodu stoi drewniana wieża o pochyłych ścianach w dolnej części, z ośmiobocznym hełmem krytym gontem. Od południa w XVIII w. dobudowano kryptę z emporą w kondygnacji górnej (według Wikipedii krypta rodu Podewilsów).

Najcenniejsze jest renesansowe wyposażenie ufundowane przez Borcków. W ołtarzu, w renesansowej oprawie, umieszczono pięcioskrzydłową szafę z rzeźbioną sceną Ukrzyżowania i scenami Zwiastowania, Pokłonu pasterzy, Obrzezania i Pokłonu Trzech Króli w skrzydłach; zewnętrzne strony skrzydeł pokrywają malowane sceny ze Starego Testamentu (m.in. ofiara Izaaka, Mojżesz wydobywający wodę ze skały, Samson z lwem, Jonasz). Napis wymienia Henninga Borcke, syna Joachima, jako fundatora „tablicy”; Lemcke sądził, że starszą szafę ufundował już jego ojciec przed 1580 r. Ambona z 1624 r., wsparta na hermie, ma figury Zbawiciela i ewangelistów, herby Borcków, Winterfeldów, Neuenkirchenów i Oppenów oraz obrazy Wniebowstąpienia i porwania Eliasza; sześciokątna chrzcielnica z 1623 r. jest utrzymana w tym samym stylu. Empory zdobią malowane herby rodów spokrewnionych z Borckami, a empora organowa – sceny biblijne. Dzwony odlali Jochim Karstede (1608) i Johann Heinrich Scheel (1729).

Po folwarku pozostał park z XIX w. Liczba mieszkańców według Wikipedii: 275 (1925), 265 (1933), 143 (NSP 2021).

Źródła

  • Wikipedia PL – hasło „Wysiedle”
  • Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Łobez
  • H. Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin, H. X: Der Kreis Regenwalde, Stettin 1912, s. 297, 434–440 (ZBC Książnica Pomorska)
  • GOV (gov.genealogy.net) – Woitzel

Lokalizacja administracyjna

Gdzie leży Wysiedle

Od województwa do miejscowości — trzy przybliżenia. Każda mapa prowadzi do atlasu: wszystkich miejsc i miejscowości w gminie, powiecie i regionie.

53,6271° N · 15,6798° E Granice: PRG, GUGiK · kliknij, żeby przejść do atlasu gminy, powiatu lub województwa

Po sąsiedzku

Najbliższe miejscowości

Cała gmina Łobez