Zajezierze (niem. Schönwalde) to wieś sołecka w gminie Łobez, ok. 10 km na południowy wschód od Łobza, nad sztucznym jeziorem Nowe Zajezierze; w okolicy wznosi się najwyższe wzgórze morenowe gminy (139,3 m n.p.m.). W latach 1818–1945 wieś należała do powiatu reskiego, a w latach 1945–1954 była siedzibą gminy Zajezierze.
Według Wikipedii wieś od średniowiecza do 1778 r. należała do Borcków, którzy mieli tu zbudować warowny zamek, a następnie dwór; potem przeszła do rodziny von Rosenberg-Gruszczyński. W rejestrze zabytków figuruje dwór datowany na XVIII w. wraz z parkiem z 1. poł. XIX w., brukowanym podwórzem i domem z 1. poł. XIX w.
Kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa zbudowano z łupanego kamienia w stylu neoromańskim w latach 1844–1845 (Wikipedia podaje datę ukończenia 14 grudnia 1845 r.). Hugo Lemcke (1912) wymienił w nim cynowe lichtarze z XVIII w. oraz kielich gotyckiej formy z pateną ufundowaną w 1615 r. przez rodzinę pastora Joachima Ludekego (pastora w latach 1596–1625). Według Wikipedii drewnianą dzwonnicę na cmentarzu zbudowano w 1613 r.; przy kościele stoi pomnik mieszkańców poległych w I wojnie światowej.
Liczba mieszkańców według Wikipedii: 266 (1818), 460 (1910), 377 (1939), 178 (NSP 2021).
Źródła
- Wikipedia PL – hasło „Zajezierze (województwo zachodniopomorskie)”
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Łobez
- H. Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin, H. X: Der Kreis Regenwalde, Stettin 1912, s. 403 (ZBC Książnica Pomorska)
- GOV (gov.genealogy.net) – Schönwalde