Boleścin (niem. Pilzen bei Schweidnitz) – wieś w gminie Świdnica, ok. 8 km na południowy wschód od Świdnicy. Sąsiaduje z Jakubowem, Krzczonowem, Jagodnikiem, Makowicami, Krzyżową i Grodziszczem.
Nazwa ma pochodzenie słowiańskie. Według Heinricha Adamy’ego (1888) wywodzi się od imienia Bolko (zdrobnienie od Bolesław) i oznacza „wieś Bolka”; niemiecka Wikipedia łączy ją, jako przypuszczenie, z którymś z Piastów śląskich. Pierwsza wzmianka pochodzi według obu wersji Wikipedii z 1193 r. (Bolestino); kolejne zapisy to 1223 Bolescino, 1323 Pulsin i 1385 Polzen. W czasie kolonizacji na prawie niemieckim nazwę zgermanizowano na Pilzen. Wieś należała do księstwa świdnicko-jaworskiego.
Wśród właścicieli wymieniani są m.in. Montzerowie (1498), Paul Herdan (1505), rodzina Sachenkirch (XVI w.), mieszczanie świdniccy, Heinrich von Peterswalde (część wsi od 1594 r.), Rothkirchowie, burmistrz Świdnicy Heinrich von Schulz (1656), Zedlitzowie, Seidlitzowie i od 1720 r. Czettritzowie. W czasie wojny trzydziestoletniej wieś spustoszyła zaraza. Od 1742 r. Boleścin należał do Prus (powiat świdnicki). W lipcu 1761 r., w czasie wojny siedmioletniej, w pobliżu wsi obozował król pruski (niemiecka Wikipedia podaje omyłkowo imię Fryderyka Wilhelma II; w 1761 r. panował Fryderyk II). W 1785 r. wieś liczyła ok. 200 mieszkańców i miała kaplicę oraz folwark.
Na cmentarzu poza wsią stoi kościół filialny pw. św. Józefa Oblubieńca z 1911 r., wpisany do rejestru zabytków; zastąpił on świątynię z 1676 r., filię parafii w Gogołowie. W ściany kościoła wmurowano epitafia i płyty nagrobne z XVIII i XIX w., pochodzące zapewne z poprzedniego budynku. Do rejestru wpisano też dwurzędową aleję dębowo-klonową wzdłuż drogi do Makowic (przełom XVIII i XIX w.). We wsi stoi barokowy pałac z przełomu XVIII i XIX w., kryty łamanym dachem czterospadowym, obecnie zamieszkany. Po 1945 r. wieś znalazła się w Polsce i otrzymała nazwę Boleścin.
Źródła
- Wikipedia PL: Boleścin (powiat świdnicki)
- Wikipedia DE: Boleścin (Świdnica)
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Świdnica