Jakubów

Jakubów (nazwa oboczna Jakubowice; niem. Jakobsdorf, 1927–1945 Grunau-Jakobsdorf) – niewielka wieś w gminie Świdnica w dolinie Piławy, tuż na południowy wschód od Świdnicy; w 2021 r. liczyła 74 mieszkańców. Sąsiaduje z Bystrzycą Dolną, Jagodnikiem, Boleścinem i Makowicami. Przez stulecia była niewielką wsią folwarczną z dworem, której głównym zabytkiem jest barokowy pałac.

Według niemieckiej Wikipedii wieś wzmiankowano po raz pierwszy w 1369 r. jako Jacobisdorff; nazwa pochodzi może od zasadźcy imieniem Jakub. Należała do księstwa świdnickiego, a po 1392 r. – do Korony Czeskiej. Na początku XV w. właścicielem był świdnicki patrycjusz Johann Plazmeister, w 1407 r. wieś kupił Nikolaus Puschke zw. Mühlheim, następnie m.in. rycerz Georg Czettritz z Książa, w 1457 r. Hans von Peterswalde, w XVI w. Seidlitzowie, w XVII w. Sommerfeldowie, od 1783 r. Gellhornowie, a ostatnim właścicielem do 1945 r. był baron Gotthard von Kettler.

Od 1742 r. Jakubów należał do Prus (powiat świdnicki). Był bardzo małą wsią folwarczną: w 1785 r. miał 57 mieszkańców, w 1845 r. – 81, pałac i folwark. W 1895 r. gmina wiejska liczyła zaledwie 12 osób, a obszar dworski – 53, w większości ewangelików należących do parafii w Świdnicy; Jakubów był jednak siedzibą urzędu stanu cywilnego. Dzieci uczęszczały do szkoły w Jagodniku (Grunau), z którym 5 stycznia 1927 r. połączono gminę pod nazwą Grunau-Jakobsdorf; w 1925 r. obie wsie liczyły razem 377 mieszkańców, a w 1939 r. – 420. Po 1945 r. wieś znalazła się w Polsce i ponownie stała się osobną miejscowością.

Do rejestru zabytków wpisany jest zespół pałacowy: barokowy, murowany pałac z dachem czterospadowym (Jakubów 3; w rejestrze datowany na 1783 r., według niemieckiej Wikipedii z XVIII w.) oraz park z 1820 r. W okolicy wsi znajdują się liczne stanowiska archeologiczne, m.in. osady i cmentarzyska ciałopalne, wpisane do ewidencji zabytków.