Kołowo

Kołowo (do 1945 r. niem. Kolow) leży na Polanie Kołowskiej w centralnej części Puszczy Bukowej, na wysokości 130–135 m n.p.m. To najwyżej położona wieś Pobrzeża Szczecińskiego, o mikroklimacie z silnymi wiatrami, wegetacją krótszą o dwa tygodnie niż na obrzeżach puszczy i najdłużej utrzymującą się pokrywą śnieżną. Berghaus (1868) podaje w wykazie dóbr klasztoru kołbackiego z 1345 r. formę Kolow z 1183 r.

Kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa pochodzi z końca XIX w. i stoi na fundamentach wcześniejszych świątyń: wieża jest w przyziemiu kamienna, wyżej ceglana, z wysokim sześciobocznym hełmem ceramicznym i czterema narożnymi wieżyczkami. Wewnątrz wmurowano w podłogę trzy płyty nagrobne; najcenniejsza upamiętnia opata kołbackiego Jana Jordaniego, zmarłego 22 lipca 1395 r. po dziewiętnastu latach rządów. Pozostałe dwie to płyty koniuszego książęcego (zm. 1615) i łowczego (zm. 1775). NID datuje cmentarz przykościelny na rok 1255 (rejestr A-1506, 2016), ale nie wiem, na jakiej podstawie.

Na wzgórzu Lisica stoją maszty ośrodka radiowo-telewizyjnego. W latach 20. XX w. wzniesiono tam wieżę spadochronową, po 1930 r. przebudowaną na widokową (36 m); w 1968 r. zastąpiła ją 228-metrowa stalowa iglica, a w 1985 r. wzniesiono nowy maszt o wysokości 267 m. Oba maszty są widoczne w promieniu kilkunastu kilometrów. We wsi spotykają się znakowane szlaki turystyczne (m.in. im. Stanisława Grońskiego).