Łażany

Łażany (niem. Laasan, także Lazan) – wieś w gminie Żarów, w rozległej dolinie nad Strzegomką.

Według niemieckiej Wikipedii wieś założył zapewne na wykarczowanym terenie książę Bolko I, a pod koniec XIII w. przeniesiono ją na prawo niemieckie. Kościół wzmiankowano w 1335 r. W XIV w. wieś należała do Seidlitzów, zwanych też „von Lazan”; najbardziej znanym z nich był starosta wrocławski Heinrich von Lazan. W połowie XV w. przeszła na Mühlheimów-Puschke, w 1600 r. na Zedlitzów, którzy połączyli Łażany, Żarów, Nowice i Piotrowice w ordynację, a w 1622 r. na Nostitzów, którzy odbudowali wieś po wojnie trzydziestoletniej i w 1654 r. zwrócili kościół katolikom. W XVIII–XX w. dobra należały do hrabiów von Burghauß i Pfeil-Burghauß. Od 1742 r. wieś należała do Prus, w latach 1816–1932 do powiatu strzegomskiego, potem świdnickiego. W 1850 r. powstał tu okręg fabryczny z hutami „Ida” i „Marie” Carla Friedricha Kulmiza, zakładami chemicznymi „Silesia”, odlewnią, fabryką maszyn oraz kopalniami węgla brunatnego i glin; w 1939 r. włączono go do Żarowa. Po 1945 r. wieś znalazła się w Polsce.

Do rejestru zabytków wpisane są: kościół filialny z XIV w. (w rejestrze pw. Bożego Ciała, według niemieckiej Wikipedii Świętej Trójcy), przebudowany w 1569 r. przez Formosę von Nimptsch, z epitafium Sigmunda von Mühlheim (zm. 1594) na wschodniej ścianie; pałac z XVIII w. – renesansowa budowla z 2. połowy XVI w., przebudowana w stylu barokowym w 1720 r. przez Karla Gottlieba von Nostitz, po 1945 r. popadająca w ruinę; oraz park z początku XIX w. Według niemieckiej Wikipedii do zabytków wsi należy też żeliwny most z 1796 r., odlany w hucie Ozimek (Malapane), przerzucony niegdyś nad Strzegomką.