Rosówek

Rosówek (do 1945 niem. Neu Rosow, później krótko Rosówko) – osada w gminie Kołbaskowo, tuż przy granicy polsko-niemieckiej, przy drodze krajowej nr 13, ok. 15 km na południowy zachód od Szczecina (według niemieckiej Wikipedii). Przed 1945 r. należała do powiatu Randow; po stronie niemieckiej leżą wieś Rosow i osiedle Neu Rosow.

Osada powstała w latach 1821–1822 jako część należąca do wsi Rosow (Wikipedia PL). Berghaus opisuje to następująco: na mocy umów dzierżawy dziedzicznej z lat 1821, 1822 i 1831 ośmiu dzierżawców ziem plebańskich parafii w Rosow zabudowało swoje grunty i utworzyło niewielką osadę Neü-Rosow; płacili oni parafii roczny kanon w wysokości 208 talarów. Wieś macierzysta Rosow należała do pierwszego uposażenia klasztoru cysterek w Szczecinie z 1243 r. (100 łanów), a kolejni książęta potwierdzali nadania i dodawali dochody (Otton I w latach 1321 i 1336); w 1304 r. biskup kamieński Henryk przekazał klasztorowi patronat kościoła w Rosow. Kościół w Rosow był parafią macierzystą dla Damitzow i Radekow.

Znaczenia Rosówek nabrał dopiero pod koniec II wojny światowej: po sforsowaniu Odry przez Armię Czerwoną stał się miejscem walk o Szczecin, a okolicę dotknęła też pierwsza powojenna korekta granic. W późniejszych dekadach postrzegano go głównie przez pryzmat przejścia granicznego Rosówek–Rosow dla samochodów osobowych, zlikwidowanego po wejściu Polski do strefy Schengen; w budynkach po przejściu działa jednostka Straży Granicznej. W osadzie znajduje się tor motocrossowy, na którym odbywają się zawody wysokiej rangi.