Smolęcin

Smolęcin (do 1945 niem. Schmellentin, także Schmollentin; w dokumentach Smelentin) – wieś sołecka w gminie Kołbaskowo, na wysoczyźnie Wzniesień Szczecińskich, ok. 11 km na południowy zachód od Szczecina. Przed 1945 r. należała do powiatu Randow, a po jego likwidacji (15 października 1939) – do powiatu Greifenhagen (według niemieckiej Wikipedii).

Pierwsza znana wzmianka, jako villa Smollentyn, pochodzi z dokumentu z 25 kwietnia 1318 r.: książę Otton I nadał Bractwu Kalendowemu przy szczecińskim kościele szpitalnym św. Jerzego roczną rentę w wysokości 42 marek 10 szylingów i 8 fenigów z ungeldu i szczecińskiej mennicy oraz 30 kurcząt dostarczanych ze wsi. Według Berghausa w 1332 r. Otton I przekazał szpitalowi Św. Ducha w Szczecinie 5 łanów w Smelentin wraz z dochodami z bedy; udział we wsi miał też szpital św. Jerzego, założony około 1330 r. jako dom dla trędowatych (miał tu trzech chłopów z sześciu łanów i 9 mórg ziemi zagrodniczej). W 1540 r. dwóch chłopów szpitala Św. Ducha (7 łanów) zwolniono ze służby leśnej. Dobra szpitali połączono w 1557 r. w jedną fundację, która zachowała miano „klasztoru” św. Jana (Johannis-Kloster).

W połowie XIX w. wieś leżała na wysoczyźnie sięgającej do ok. 60 m n.p.m. i liczyła 219 mieszkańców w 24 ogniskach. Część gospodarstw należała do fundacji św. Jana, część do Marienstiftu, a władzę policyjną sprawowała Deputacja Klasztorna. Kościół był filią parafii w Siadle Górnym (Hohenzaden) i miał 31 mórg ziemi oraz kapitał 400 talarów; we wsi stał też dom wdów po pastorach parafii. Działała szkoła z jednym nauczycielem, mieszkali tu kowal i piekarz, była karczma i dwa sklepiki.

Z kościoła z przełomu XIII i XIV w. (Wikipedia PL: z XIII w.) zachowała się ruina – salowa budowla bez wieży, wzniesiona z nieobrobionych kamieni, z narożami i ościeżami z kwadr, otoczona kamiennym murem. W rejestrze zabytków znajdują się także cmentarz przykościelny z 1. poł. XIX w. i modernistyczna wieża strażacka z lat 1906–1908.