Gardno (niem. Garden) to wieś w gminie Gryfino, położona na Równinie Wełtyńskiej, przy jednym z nielicznych w okolicy węzłów drogi ekspresowej S3 oraz przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 119 (ze Szczecina) i nr 120 (Gryfino–Stare Czarnowo). Ok. 0,6 km na wschód od wsi utworzono podstrefę Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Gardno leży ok. 8 km od Gryfina, w sąsiedztwie Wełtynia (3,2 km na zachód), Żelisławca (3,8 km na wschód) i Wysokiej Gryfińskiej (3,1 km na północ), niedaleko Jeziora Wełtyńskiego.
Wieś weszła w skład dóbr klasztoru cystersów w Kołbaczu jeszcze przed połową XIII wieku — w 1240 roku klasztor otrzymał formalne potwierdzenie posiadania Gardna, a dokument z 1242 roku wymienia jako świadka niejakiego Hinricusa Sculteusa de Gardna. Parafia w Gardnie została erygowana już w 1300 roku.
Kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa należy do najstarszych wiejskich świątyń na Pomorzu Zachodnim — wzniesiono go w stylu romańskim w 1. połowie XIII wieku z ciosanych bloków granitowych, co czyni go jednym z pierwszych kamiennych budynków w regionie. Świadczą o tym archaiczne cechy architektury: półokrągła apsyda i półkoliste zamknięcia dwóch bocznych, późnoromańskich portali (portal główny jest wczesnogotycki, ostrołukowy). W średniowieczu Gardno było ośrodkiem kultu maryjnego — pochodząca stąd, wczesnogotycka drewniana figura Madonny z ok. 1. połowy XIV wieku jest dziś przechowywana w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Ok. 1535 roku kościół przejęli ewangelicy; po kasacie klasztoru cysterskiego wieś weszła w skład domeny kołbackiej, do której dzierżawców należało odtąd prawo patronatu nad kościołem. W 1893 roku świątynię odrestaurowano — wykuto nowe okna w ceglanych obramieniach i wzniesiono nowe ceglane szczyty. Zniszczony w 1945 roku kościół (ocalały jedynie mury obwodowe) odbudowano dopiero w latach 1978–1979, konsekrując go 9 maja 1978 roku jako siedzibę nowej parafii; świątynia jest zabytkiem wpisanym do rejestru pod nr 117 (1956 r.).
Przykościelny cmentarz pochodzi z okresu XIII–XIX wieku i zachował cenny starodrzew (akacje, dęby, lipy) — wpisany do rejestru zabytków w 2012 roku. Warto zobaczyć także zabudowania dawnego folwarku i przynależny do nich park, w którym rośnie pomnik przyrody — dąb „Kasztelan”.
Źródła
Wikipedia – hasła „Gardno (powiat gryfiński)” i „Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gardnie”; zabytek.pl – karta kościoła parafialnego; architektura.pomorze.pl – karta „Gardno (Garden)”; pomorzezachodnie.travel – opis wsi i okolicy; msze.eu / mojaparafia.com.pl – historia i data erygowania parafii.