Otoki (nazwa oboczna: Górny Młyn, niem. Obermühle) to przysiółek Lubanowa, położony ok. 1,2 km na wschód–południowy wschód od centrum wsi, nad rzeką Tywą. Nazwa niemiecka i polska nazwa oboczna wskazują, że osada wyrosła przy młynie wodnym.
Berghaus (1868) opisuje liebenowską Obermühle, położoną 400 prętów (ok. 1,5 km) na południowy wschód od wsi: elektorowa Dorota kazała ją w 1684 r. założyć jako papiernię; w 1764 r. zarząd dóbr Wildenbruch sprzedał ją Carlowi Maderowi w dzierżawę wieczystą za 70 talarów czynszu, z obowiązkiem dostarczania papieru kancelarii margrabiowskiej w Schwedt po stałych cenach (papier „herrenpapier” po 1 tal. 5 sgr za ryzę, konceptowy po 25 sgr). W 1850 r., na wniosek właściciela Hermanna Pehlowa, papiernię przerobiono na młyn zbożowy o trzech gankach i nadano jej nazwę Obermühle; do młyna należało wówczas 280 mórg ziemi. Utożsamienie dzisiejszego Otoków z tą młyńską osadą opiera się na nazwie obocznej „Górny Młyn” (Wikipedia) i położeniu; żadne inne źródło tego jednoznacznie nie potwierdza.
W rejestrze zabytków NID figuruje tu ceglany wiatrak typu holender z lat 1872–1887 (wpis z 29 maja 1989 r.). Jego obecny stan nie został sprawdzony.
Otoki w datach
- 1684Elektorka Dorota zakłada papiernię (późniejsza Obermühle) 400 prętów na południowy wschód od Lubanowa (Berghaus).
- 1764Zarząd dóbr Wildenbruch sprzedaje papiernię Carlowi Maderowi w dzierżawę wieczystą za 70 talarów czynszu, z obowiązkiem dostaw papieru dla kancelarii margrabiowskiej w Schwedt.
- 1850Na wniosek właściciela Hermanna Pehlowa papiernię przerobiono na młyn zbożowy o trzech gankach (280 mórg ziemi).
- 1872–1887Według NID budowa ceglanego wiatraka typu holender.
- 29 V 1989Wpis wiatraka do rejestru zabytków.
Źródła
- Berghaus H., Landbuch des Herzogthums Pommern, cz. II, t. 3 (Kreis Greifenhagen), 1868, opis wsi Liebenow – archive.org
- Wikipedia – hasło „Otoki (Lubanowo)” – pl.wikipedia.org
- NID – zabytek.pl, wiatrak holender w Otokach (wpis do rejestru 1989-05-29)
- PRNG – Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych (rodzaj: przysiółek wsi)