Przylep (do 1945 niem. Prilipp, w XIX w. Prilup) – osada w gminie Kołbaskowo, ok. 6 km na zachód od Szczecina. Na początku lat 30. XX w. była osiedlem gminy Stöven (Stobno); od 1 września 2020 r. działa w niej szkoła podstawowa.
Według Berghausa Prilup było dobrem w dziedzicznym czynszu klasztoru św. Jana w Szczecinie, z własną władzą policyjną, wcześniej własnością szpitala Św. Ducha w Szczecinie. Matrykuła z 1557 r. wymienia tu dwa gospodarstwa po 5 łanów, wolne od dziesięcin i większości powinności; później połączono je w folwark dzierżawiony, a w 1767 r. sprzedano w dziedziczną dzierżawę z rocznym czynszem 355 talarów. Dobro leżało w parafii Stoewen (Stobno) i płaciło na kościół oraz szkołę w Stobnie. W połowie XIX w. miało 3 domy mieszkalne i 49 mieszkańców w 8 rodzinach oraz 657 mórg, a w grudniu 1857 r. dotychczasowy dzierżawca nabył je od spadkobierców Boyów. Berghaus objaśnia nazwę (Prilip) jako „przy lipie”; zastrzega, że dokument księcia Kazimierza I z 1176 r. dotyczy innej miejscowości o tej nazwie, w powiecie pyrzyckim.
W rejestrze zabytków znajduje się park dworski z 2. poł. XIX w., pozostałość po dworze.
Źródła
- Wikipedia PL – hasło „Przylep (województwo zachodniopomorskie)”
- H. Berghaus, Landbuch des Herzogthums Stettin, t. II, Bd. 2 (Randowscher Kreis), Anklam 1865, s. 1759–1760 (hasło Prilup)
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków, gm. Kołbaskowo