Stobno

Stobno (do 1945 niem. Stöven, w źródłach XIX w. Stoewen) – wieś w gminie Kołbaskowo, na wysoczyźnie ok. 8 km na zachód od Szczecina, 4 km od granicy z Niemcami. Przed 1945 r. należała do powiatu Randow (okręg urzędowy Neuenkirchen); na początku lat 30. XX w. gmina obejmowała oprócz wsi także Dworzec Stöven, Gut Stöven oraz osadę Prilipp (dziś Przylep).

Wikipedia PL informuje o odkryciu zagrody gospodarczej z wczesnego neolitu – osady z ok. 4600 r. p.n.e., kultury Rössen (badania Marcina Dziewanowskiego z UAM w Poznaniu). Pierwsza wzmianka pochodzi z 1243 r. (villa Stebene), gdy Barnim I potwierdzał nadania dla klasztoru cysterek w Szczecinie; w 1251 r. wieś, zapisana jako Stopele, ponownie nadano klasztorowi. Według Berghausa należała do pierwszego uposażenia klasztoru, a nadania potwierdzali Bogusław IV (1276, 1289), Otton I (1313, z dodaniem ungeldu) i Barnim III (1334). W 1404 r. szczeciński mieszczanin Heinrich Rekelinshufen odstąpił klasztorowi za gotówkę 3 łany i ziemię zagrodniczą; dwanaście gospodarstw we wsi trzymała w lenno gryfińska rodzina mieszczańska Wobbermynów (lenno z 1402 r.), która w latach 1514–1522 wyprzedawała z nich renty i po 1523 r. znika ze źródeł.

Berghaus opisuje Stoewen jako wieś kościelną i siedzibę parafii. Dnia 1 stycznia 1862 r. liczyła 537 mieszkańców w 83 rodzinach; było tu 12 pełnych gospodarstw (część złączona w większe, część wysiedlona na pola), 3 półgospodarstwa, 12 zagród i 45 rodzin komorników. Wielki pożar w 1845 r. strawił m.in. dom wdów po pastorach i większość drzew owocowych. Kościół, z wieżą, był parafią macierzystą dla kościoła w Boblin (Bobolin) i kaplicy w majątku Köstin. W XIX w. Stobno było największą miejscowością dzisiejszej gminy Kołbaskowo; w 1925 r. liczyło 461 mieszkańców, w 1933 – 532, w 1939 – 549, a w 2011 – 526 (Wikipedia PL i DE). Stacja Stobno Szczecińskie leży na linii Szczecin–Grambow.

Na wzniesieniu pośrodku wsi stoi kościół Matki Boskiej Fatimskiej z XVI w., zbudowany z kamieni narzutowych i częściowo (narożniki murów i okien) z gotyckiej cegły; dziś jest filią parafii w Będargowie. W rejestrze zabytków figurują ponadto mur ogrodzeniowy i cmentarz przykościelny (przełom XV/XVI w.). Ze Stobna pochodzili Daniel Heinrich Jobst (1785–1839), radca sądu krajowego i miejskiego w Szczecinie, oraz Emil Ritter (1858–1914), ziemianin i poseł do Reichstagu.