Warzymice

Warzymice (do 1945 niem. Klein Reinkendorf) – wieś na Wzniesieniach Szczecińskich w gminie Kołbaskowo, ok. 7 km na południowy zachód od Szczecina. Przed 1945 r. należała do powiatu Randow. Dzięki bliskości Szczecina jest dziś jedną z najludniejszych miejscowości gminy: według „Aktualności Gminy Kołbaskowo” z grudnia 2024 r. mieszkało tu 4177 osób, głównie w nowych osiedlach.

W 2013 r. na stanowisku archeologicznym odkryto relikty osady neolitycznej kultury Rössen z V tysiąclecia p.n.e. Wikipedia PL podaje pierwszą wzmiankę z 1220 r. i nadanie z 1243 r. czterech łanów klasztorowi cysterek w Szczecinie. Berghaus za pierwszą wiadomość o wsi uważa dokument Ottona I z 1321 r., w którym książę zrzekł się służb z dworu o 8 łanach w Reynekendorp, ponieważ lennicy – bracia Gerard i Ryszard zwani Scadewachte – przenieśli je na swoje pozostałe dobra. W 1330 r. bracia sprzedali ten dwór; trafił on do szczecińskich mieszczan Heinricha i Heinricha Wakerów oraz Theodora Travenola, a w 1333 r. Otton I nadał wieś kapitule kolegiaty Mariackiej w Szczecinie, wolną od bedy i służb. W 1404 r. książę Swantibor III potwierdził kapitule własność ośmiu łanów, a w latach 1483–1484 kapituła dokonała wymiany z Wernerem von der Schulenburgiem, uzyskując prawa do bedy, służb i ablager w Reinkendorfie. Według Wikipedii PL w 2. poł. XIII w. wzniesiono we wsi gotycki kościół, a do sekularyzacji w 1534 r. Fundacja Mariacka miała tu 15 mórg ziemi i rentę 256 talarów.

W połowie XIX w. wieś liczyła 20 ognisk i 243 mieszkańców w 42 rodzinach: 9 pełnych gospodarstw (średnio po 88 mórg) i 1 półgospodarstwo, 6 zagród oraz 19 rodzin komorników; stał tu wiatrak. Do 1657 r. kościół był parafią macierzystą z własnym pastorem; gdy ówczesny kaznodzieja Prillwitz został zabity na otwartym polu przez żołnierzy polsko-saskich, stanowiska nie obsadzono, a parafię połączono z Mandelkow (Będargowo). Według Wikipedii PL w 1844 r. wieś liczyła 223 (lub według innych szacunków 243) mieszkańców.

W 1889 r. zbudowano tu stację kolejową na linii Berlin–Szczecin, a 8 kwietnia 1899 r. otwarto przystanek na wąskotorowej Kleinbahn Casekow–Penkun–Oder (czynnej do 24 kwietnia 1945 r.). W 1925 r. wieś liczyła 396 mieszkańców, w 1933 – 343, w 1939 – 312. Po 1945 r. pierwsi osadnicy, byli żołnierze Armii Krajowej, nazwali ją Akowo; nazwę Warzymice wprowadzono urzędowo 15 marca 1947 r. Od 1997 r. na dawnych polach rozwijają się osiedla mieszkaniowe. Obwodnicę Przecławia i Warzymic oddano do użytku 31 sierpnia 2023 r. Do dziś kultywuje się tu coroczne dożynki.