1. powiat gryfiński
  2. gm. Gryfino
  3. Osuch

osada

Osuch

Bergmühle – osada jednego młyna nad Tywą, zbudowanego ok. 1780 r. dla pięciu okolicznych wsi

Pierwsza wzmiankaok. 1780młyn Bergmühle
Rodzajosada
Mieszkańcy—brak danych
SzlakiSzlak rowerowy Wschodni łącznikowy 5R

Osada młyńska nad Tywą. Osuch (do 1945 r. niem. Bergmühle) to maleńka osada w gminie Gryfino, położona nad Tywą przy drodze z Chwarstnicy do Mielenka Gryfińskiego, ok. pół kilometra od szosy Gryfino–Chwarstnica. Jej dzieje to dzieje jednego młyna.

Bergmühle – „Młyn Górski”. Młyn wodny Bergmühle powstał według Berghausa ok. 1780 r. na Tywie, na gruntach wsi Klein Schönfeld (Chwarstnica), i był parafialnie przypisany do kościoła w Mielenku. Brüggemann wymienia go już w 1784 r. jako należący do parafii chwarstnickiej. W zestawieniu młynów domeny Kołbacz Berghaus podaje, że Bergmühle obsługiwał jako młyn przymusowy (Zwangsmühle) mieszkańców Gardna, Mielenka, Chwarstnicy, Wartenbergu (Barnima) i Sobieradza; w 1868 r. młyn miał 28 mórg gruntu i płacił czynsz dziedziczny do rentamtu w Pyrzycach. Powtarzana lokalnie data 1628 odnosi się zapewne do matrykuły domeny Kołbacz, która wymienia młynarzy w okolicy, lecz Bergmühle w niej nie występuje – wcześniejsza metryka młyna wymaga potwierdzenia.

Współcześnie. Po 1945 r. osada otrzymała nazwę Osuch. Dawny młyn zaadaptowano na gospodarstwo agroturystyczne „Stary Młyn nad Tywą” ze stawami hodowlanymi i łowiskiem; wokół rozciągają się łąki doliny Tywy objęte obszarem Natura 2000 „Dolina Tywy”. Przez osadę biegnie pomarańczowy szlak rowerowy Wschodni łącznikowy (5R) z Chwarstnicy do Mielenka.

Osuch w datach

  1. ok. 1780Budowa młyna wodnego Bergmühle na Tywie, na gruntach Chwarstnicy, dla mieszkańców Gardna, Mielenka, Chwarstnicy, Barnima i Sobieradza.
  2. 1784Brüggemann wymienia Bergmühle w parafii chwarstnickiej (filia Mielenko).
  3. 1868Berghaus: młyn z 28 morgami gruntu płaci czynsz dziedziczny do rentamtu w Pyrzycach.
  4. po 1945Osada otrzymuje nazwę Osuch; młyn zamienia się z czasem w gospodarstwo agroturystyczne „Stary Młyn nad Tywą”.

Źródła

  • H. Berghaus, Landbuch des Herzogthums Pommern, Th. II, Bd. 3: Kreise Greifenhagen und Piritz, Anklam 1868 – zestawienie młynów domeny Kołbacz (Bergmühle ok. 1780, Zwangsmahlgäste) oraz hasło Klein-Schönfeld (s. 361–362: Bergmühle 28 Mg) — archive.org
  • L. W. Brüggemann, Ausführliche Beschreibung … Vor- und Hinter-Pommern, Th. II, Bd. 1, Stettin 1784 – hasła Klein Schönfeld i Klein-Mellen (Bergmühle w parafii) — archive.org
  • Plan Odnowy Miejscowości Sobieradz na lata 2010–2017 – przebieg szlaku 5R przez Osuch — gryfino.pl
  • Pomorzezachodnie.travel – Stary Młyn nad Tywą (agroturystyka) — pomorzezachodnie.travel

Lokalizacja administracyjna

Gdzie leży Osuch

Od województwa do miejscowości — trzy przybliżenia. Każda mapa prowadzi do atlasu: wszystkich miejsc i miejscowości w gminie, powiecie i regionie.

53,2125° N · 14,5943° E Granice: PRG, GUGiK · kliknij, żeby przejść do atlasu gminy, powiatu lub województwa

Czytelnia

Artykuły z gminy Gryfino

Wszystkie artykuły

Po sąsiedzku

Najbliższe miejscowości

Cała gmina Gryfino